“5 resetów. Przeprogramuj mózg i ciało, by uodpornić się na stres” Aditi Nerurkar to poradnik, który czytałem bardziej jak bardzo konkretną rozmowę z mądrą lekarką niż jak kolejną książkę o “work life balance”. Po kilku rozdziałach miałem wrażenie, że ktoś wreszcie nazwał wprost ten rodzaj zmęczenia, z którym chodzę od lat.
O czym jest ta książka?
Nerurkar jest lekarką z dwudziestoletnim doświadczeniem, związaną z Harvardem, i patrzy na stres jak na zjawisko biologiczne, a nie moralną porażkę. Podstawowa teza brzmi tak: stres sam w sobie bywa przydatny, problem zaczyna się, gdy natężenie bodźców przebija wszystko, na co mózg i ciało były projektowane.
Autorka proponuje pięć “resetów” czyli pięć zmian w nastawieniu, które wspierają konkretne techniki wplecione w codzienność zamiast rewolucji w stylu “od jutra nowe życie”. Każdy z tych resetów ma kilka prostych narzędzi i razem składają się na piętnaście technik obsługi własnego stresu.
Pięć resetów w praktyce
Pierwszy reset dotyczy klarowności: porządkowania tego, co naprawdę ma znaczenie, gdy głowa jest zasypana powiadomieniami, sprawami i cudzymi oczekiwaniami. Ten fragment czytałem jak instrukcję zdejmowania ciężkiego plecaka, który nagle okazuje się dwa razy lżejszy, gdy z niego powyrzuca się cudze kamienie.
Drugi reset zajmuje się ciszą w świecie permanentnego hałasu, cyfrowego i mentalnego. Nerurkar pokazuje, że cisza to nie luksus dla mnichów, tylko higiena układu nerwowego i że wystarczą krótkie, regularne “okna” zamiast wielkich detoksów.
Mózg, ciało i jelita
Bardzo spodobało mi się to, że autorka uparcie przypomina o związku między głową, jelitami, snem, apetytem i odpornością. To nie są luźne metafory, tylko opis fizjologii, w której ciągły stres odbija się w brzuchu, na talerzu i w tym, jak śpimy.
Reset “zsynchronizuj mózg i ciało” porządkuje to doświadczenie w krótkie, powtarzalne rytuały, zamiast wielkiej listy “muszę zacząć dbać o siebie”. Dzięki temu zamiast wyrzutów sumienia miałem raczej ciekawość, co się stanie, gdy naprawdę sprawdzę kilka z tych mikroeksperymentów na sobie.
Zdolność do adaptacji i równowagi bez kultu “twardziela”
Jedna z ważniejszych rzeczy w tej książce to rozmontowanie mitu odporności jako “zaciskania zębów do upadłego”. Nerurkar pokazuje odporność jako biologiczną zdolność do regeneracji, którą da się wzmacniać, zamiast udawać, że nic się nie dzieje.
Silnie wybrzmiewa też wątek samowspółczucia i szukania pomocy jako oznaki rozsądku, a nie słabości. Czytając to, miałem wrażenie, że ktoś wreszcie mówi językiem, który pasuje do realnego życia, a nie do motywacyjnego plakatu.
Techniki, które da się stosować
Konkretów jest tu sporo, ale ujętych sprytnie, tak żeby nie zamieniły się w kolejną listę to-do. Autorka proponuje między innymi zasadę wprowadzania maksymalnie dwóch zmian naraz, oraz metodę, która pomaga domknąć dzień i dać mózgowi czytelne granice między pracą a resztą życia.
Do tego dochodzą krótkie praktyki oddechowe i proste interwencje w plan dnia, które nie wymagają pieniędzy ani specjalnych gadżetów. To są rzeczy w zasięgu osoby, która pracuje, ogarnia rodzinę i ma dość słuchania porad w stylu “po prostu zwolnij”.
Jak się to czyta?
Styl Aditi Nerurkar jest ciepły i oparty na historii pacjentów, ale bez epatowania dramatem. Łatwo było mi się w tych opisach przejrzeć, co chwilami było niewygodne, ale raczej oczyszczająco niż przygnębiająco.
Polskie wydanie ma formę klasycznego poradnika rozwojowego, ale tematycznie balansuje między psychologią, medycyną a codziennym życiem człowieka przeciążonego technologią i obowiązkami. To nie jest książka “zrób karierę”, raczej “odzyskaj siebie, żeby w ogóle mieć siłę cokolwiek robić”.
Dla kogo jest książka “5 resetów”?
Widzę tu lekturę dla osób, które funkcjonują na ciągłym “za chwilę się zawalę”, ale na hasło “mindfulness” przewracają oczami. Książka przyda się też tym, którzy chcą zrozumieć, czemu ciało tak gwałtownie reaguje na stres i jak zmieniać nawyki małymi krokami zamiast życiowej rewolucji.
To pozycja, do której planuję wracać nie po to, by czytać ją od deski do deski, tylko żeby raz na jakiś czas przypomnieć sobie jeden konkretny reset i sprawdzić, gdzie tym razem posypał mi się system. Jeśli masz wrażenie, że twoje życie coraz bardziej przypomina przegrzany procesor, ta książka może być pierwszym sensownym przyciskiem “reset”.
Mój blog otrzymuje się dzięki wsparciu czytelników. Będę wdzięczny, jeśli postawisz mi wirtualną kawę💚
Pasjonat pozytywnego stylu życia. Prowadzę bloga od 2012 roku dzieląc się wiedzą i spostrzeżeniami. Ekspercko recenzuję rzeczy i miejsca warte uwagi, które zmieniają życie na lepsze. Poza blogowaniem napisałem kilka e-booków oraz publikacje w prasie drukowanej. Moje treści cytowane są przez duże media, w tym telewizję i portale.
